Телефони боварии Вазири корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (+992 37) 221-21-21... Хизмати Мадад бо рақами телефони 19-19-и Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Шакли мукаммалкардашудаи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи политсия» - БОБИ 5. ИСТИФОДАИ ҚУВВАИ ҶИСМОНӢ, ВОСИТАҲОИ МАХСУС ВА СИЛОҲИ ОТАШФИШОН

БОБИ 5. ИСТИФОДАИ ҚУВВАИ ҶИСМОНӢ, ВОСИТАҲОИ МАХСУС ВА СИЛОҲИ ОТАШФИШОН

Моддаи 36. Шартҳо ва доираи истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон
1. Корманди политсия дар ҳолатҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур, бо салоҳдиди худ, қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишонро бо назардошти вазъияти ба миёномада, ҳамчун чораҳои ниҳоӣ истифода мебарад.
2. Корманди политсия ҳуқуқ дорад барои пешгирӣ намудани ҷиноятҳо ва дигар ҳуқуқвайронкуниҳо, дастгир кардани шахсони онҳоро содирнамуда, рафъ намудани муқовимат ба талаботи қонунии корманди политсия аз қувваи ҷисмонӣ, усулҳои ҷангии гӯ штин, воситаҳои худмуҳофизатӣ ва дастрас истифода барад, агар усулҳои ғайримаҷбурии иҷрои вазифаҳои ба зиммаи корманди политсия вогузоршуда, натиҷаи лозимӣ надиҳанд.
3. Корманди политсия пеш аз истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон дар бораи нияти истифодаи он, огоҳ мекунад.
4. Корманди политсия ҳуқуқ дорад дар бораи нияти истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ё силоҳи оташфишон огоҳ накунад, агар таъхир кардан ба ҳаёт ва саломатии шаҳрвандон ё корманди политсия таҳдиди бевосита намояд ё тавонад сабабгори дигар оқибатҳои вазнин гардад.
5. Дар ҳама ҳолатҳо, агар худдорӣ намудан аз истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон ғайриимкон бошад, корманди политсия бояд кӯшиш намояд, ки то ҳадди имкон зарари нисбатан камтари ҷисмонӣ, маънавӣ ва моддӣ расонад.
6. Ҳангоми истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ё силоҳи оташфишон ва расонидани зарари ҷисмонӣ ё ҷароҳат, корманди политсия вазифадор аст ба зарардидагон кӯмаки тиббии аввалия расонад.
7. Дар бораи расонидани зарар ба саломатӣ ва ё зарари моддӣ ба шаҳрванд дар натиҷаи истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон корманди политсия вазифадор аст, ба сардори бевоситаи худ ва ё ба қисми навбатдории мақомоти политсияи ҳудудӣ хабар диҳад.
8. Ҳангоми аз тарафи корманди политсия истифода бурдани қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ё силоҳи оташфишон, ки дар натиҷа ба шаҳрванд зарари ҷисмонӣ расонида шудааст, политсия аз он дар муҳлати кӯ тоҳтарин, вале на дертар аз 24 соат прокурор, хешовандон ё шахсони наздики зарардидаро огоҳ менамояд.
9. Берун аз ҳадди ваколат истифода бурдани қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ё силоҳи оташфишон боиси ҷавобгарии муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон мегардад.
10. Кормандони политсия, кормандони дигар вазорату идораҳои ҳифзи ҳуқуқ, курсантҳо ва хизматчиёни ҳарбие, ки дар мубориза бар зидди ҷинояткорӣ иштирок мекунанд, барои расонидани зарари маънавӣ, моддӣ ва ҷисмонӣ ба шахс ҷавобгар нестанд, агар онҳо қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишонро бо асосҳо ва тартиби пешбининамудаи Қонуни мазкур истифода бурда бошанд.
11. Корманди политсия вазифадор аст, барои коршоямӣ ба амалиётҳо дар шароити истифодаи қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон алоқаманд, мунтазам аз тайёрии махсус ва санҷишҳо гузарад.
12. Барои истифодаи корманди политсия номгӯ и воситаҳои махсус, намудҳои силоҳи оташфишон ва лавозимоти ҷангии онро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян менамояд.
13. Гузаронидани амалиётҳои ҷангӣ, зиддитеррористӣ, фаъолияти оперативӣ - ҷустуҷӯӣ бар зидди ҷинояткории муташаккилона, ҳолатҳои фавқулода, аз қабили номӯ ътадилии сиёсии дохилӣ ё ҳама гуна зуҳуроти хавфноки ҷамъиятӣ, барои риоя накардани қоидаҳои истифодабарии қувваи ҷисмонӣ, воситаҳои махсус ва силоҳи оташфишон асос шуда наметавонанд.

Моддаи 37. Истифодаи воситаҳои махсус
1. Корманди политсия дар мавридҳои зерин ҳуқуқ дорад шахсан ва ё дар ҳайати гурӯҳ (ҷузъу том) воситаҳои махсусро истифода барад:
1) барои бартараф намудани ҳамла ба инсон ва шаҳрванд;
2) барои бартараф намудани муқобилият ба корманди политсия;
3) барои дастгир намудани шахсе, ки ҳангоми содир кардани ҳуқуқвайронкунӣ ё ҷиноят ба чашм афтода, кӯшиши пинҳон шуданро дорад;
4) барои дастгир намудани шахсоне, ки оид ба нишон додани муқобилияти мусаллаҳона аз ҷониби онҳо асосҳои кофии зерин мавҷуд аст:
а) ҳангоми аз масофаи муқаррарнамудаи корманди политсия наздик шудани ҷинояткор ба корманди политсия;
б) дар сурати ба силоҳи корманди политсия даст расонидан ва кӯшиши онро гирифтани шахсони дигар;
в) ҳангоми бо корд ё силоҳи оташфишон мусаллаҳ будани ҷинояткор;
г) ҳангоми ҷинояти вазнин ва махсусан вазнин содир кардани шахс;
д) дар сурати аз ҷиҳати ҷисмонӣ бартарият доштани ҷинояткор;
е) ҳангоми таҳдиди бевосита ба ҳаёти шаҳрвандони зиёд, бо мақсади истифодаи норинҷак, маводи тарканда (миёнбанди шаҳид) ва дигар ашёҳои хатарнок;
ж) ҳангоми ҳуҷуми мусаллаҳона ба шаҳрвандон ва корманди политсия.
5) барои ба политсия таҳвил додани шахсони дастгиршуда, посбонӣ намудани дастгиршудагон, ҳабсшудагон ва ба ҳабси маъмурӣ гирифташудагоне, ки бо рафтори худ мақсади фирор кардан, расонидани зарар ба атрофиён ё ба худ, ё ин ки муқобилият нишон додан ба корманди политсияро доранд;
6) барои рафъи ҳуҷум ба бино, иморат, иншоот ва воситаи нақлиёте, ки ба шаҳрвандон, мақомоти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, ташкилотҳо тааллуқ доранд;
7) барои озод кардани шахсоне, ки бо истифодаи зӯроварӣ дар бино, иморат, иншоот, воситаҳои нақлиёт ва қитъаҳои замин аз тарафи ҷинояткорон ғасбшуда, нигоҳ дошта мешаванд
8) барои пешгирии бетартибиҳои оммавӣ ва ҳаракатҳои гурӯҳӣ, ки кори нақлиёт, алоқа ва ташкилотҳоро халалдор месозанд;
9) барои нигоҳ доштани воситаи нақлиёте, ки ронандааш талаби корманди политсияро оид ба нигоҳ доштани нақлиёт иҷро намекунад.
2. Ба сифати воситаҳои махсус истифода мешаванд:
- калтакҳои махсус – дар мавридҳои дар бандҳои 1, 2 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- воситаҳои газии махсус - дар мавридҳои дар бандҳои 1, 2, 4, 6 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- дастбанд (дар мавриди набудани дастбанд корманди политсия ҳуқуқ дорад, воситаҳои зердастро барои бастан истифода барад) – дар мавридҳои дар бандҳои 2, 3, 4 ва 5 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- воситаҳои нурафкану садодиҳандаи ҷароҳатрасон - дар мавридҳои дар бандҳои 4, 6, ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- воситаҳои боздорандаи нақлиёт – дар мавридҳои дар банди 8-и, қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- обпошакҳои махсус - дар мавридҳои дар бандҳои 6 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- мошинҳои зиреҳпӯш (танҳо бо супориши сардори политсия бо минбаъд хабардор намудани прокурор дар давоми 24 соат аз лаҳзаи истифода бурдан) – дар мавридҳои дар бандҳои 4, 6 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- сагҳои хизматӣ– дар мавридҳои дар бандҳои 1, 2, 3, 4, 5, 6 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- дастгоҳҳои барқӣ (электрошокер) – дар мавридҳои дар бандҳои 1, 2, 3, 4 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- воситаҳои нобудкунандаи монеаҳо – дар мавридҳои дар бандҳои 6 ва 7 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- воситаҳои махсуси рангкунанда – дар мавридҳои дар бандҳои 3, 7 ва 9 қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- аспҳо – дар мавридҳои дар бандҳои 3 ва 7-и қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда;
- тирҳои резинӣ – дар мавридҳои дар бандҳои 1, 2, 3 ва 7-и қисми якуми моддаи мазкур пешбинишуда
- лавозимотҳои ҷангии ҷароҳатрасон, инчунин ҳамшабеҳи силоҳи оташфишон ё сард, норинҷакҳои дастӣ, таҷҳизотҳои таркандаи худсохт ва штатӣ (минаҳо).
Ҳама намуди воситаҳои махсус метавонад дар ҳолатҳои пешбининамудаи қисми 3 моддаи 38 Қонуни мазкур низ, истифода шаванд.
3. Нисбат ба занҳои ҳомиладориашон аён, шахсони нишони аниқи маъюбидошта ва хурдсолон, истифодаи воситаҳои махсус манъ аст, ба истиснои мавридҳое, ки онҳо муқобилияти мусаллаҳона нишон медиҳанд, ҳуҷуми гурӯҳӣ ё дигар ҳаракатҳои ба ҳаёт ва саломатии одамон таҳдидкунандаро содир мекунанд ва баръало дар чунин қонуншиканиҳо фаъолона шарикӣ мекунанд.
4. Ҳангоми гузаронидани гирдиҳамоӣ, роҳпаймоӣ, намоишҳо, пикетҳо ва маҷлисҳои ғайриқонунӣ, ки тартиботи ҷамъиятӣ вайрон мегардад, истифодаи воситаҳои махсус иҷозат дода мешавад.
5. Корманди политсия ҳангоми мудофиаи зарурӣ ё зарурати ниҳоӣ ва набудани воситаҳои махсус ё силоҳи оташфишон ҳуқуқ дорад аз ҳама гуна воситаҳои дастрас ва ашёҳо бо шартҳо ва маҳдудятҳои муқаррарнамудаи Қонуни мазкур истифода барад.
- пеш аз он ки корманди политсия воситаи махсусро истифода барад, бояд огоҳ намояд.

Моддаи 38. Истифодаи силоҳи оташфишон
1. Истифодаи силоҳи оташфишон ин чораи ниҳоӣ мебошад.
2. Истифодаи силоҳи оташфишон ин паррондани тир барои безарар гардонидани шахс мебошад, ки ҳаракати хавфнокаш бартараф карда шавад.
Корманди политсия ҳуқуқ дорад, дар ҳолатҳои зарурӣ, дигар намудҳои силоҳро низ истифода барад, ки боиси марги инсон намегарданд.
3. Корманди политсия ҳуқуқ дорад дар ҳолатҳои зерин шахсан ва ё дар ҳайати гурӯҳ силоҳи оташфишонро ба сифати чораи ниҳоӣ бакор барад:
1) барои ҳимояи шахс аз ҳуҷуми ба ҳаёт ва саломатии ӯ хавфнок;
2) барои озод кардани гаравгонҳо;
3) барои зада гардонидани ҳуҷум, ҳуҷуми гурӯҳӣ ё мусаллаҳона, аз ҷумла бо истифода аз моддаҳои тарканда ва оташангез ба корманди политсия, шахсони дигаре, ки вазифаи давлатӣ ва ё ҷамъиятиро оид ба ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ иҷро мекунанд;
4) барои зада гардонидани ҳуҷум, ҳуҷуми гурӯҳӣ ё мусаллаҳона, аз ҷумла бо истифода аз моддаҳои тарканда ва оташангез ба манзилҳои истиқоматии шаҳрвандон, иншооти муҳим ва муҳофизатшаванда, биноҳои мақомоти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, ташкилотҳо сарфи назар аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ, зада гардонидани ҳуҷум ба дастаҳои (нарядҳои) ҳарбӣ ва хизматии политсия;
5) барои дастгир кардани шахсе, ки:
а) муқобилияти мусаллаҳона нишон медиҳад;
б) дар кирдораш аломатҳои ҷинояти вазнин ё махсусан вазнини ба муқобили ҳаёт, саломатӣ ё моликият дошта, кӯшиши ғайб заданро дорад;
в) дар содир намудани ҷиноят гумонбар ё айбдор дониста шудааст, ё аз озодӣ маҳрум шуда, дар ҷойҳои нигаҳдории ҳабсшудагон зери посбонӣ қарор дошта, ки ҳаракати фирор намуданро дорад ё амалҳои бо роҳи зӯроварӣ озод намудани чунин шахсро дорад;
д) мусаллаҳ аст ва аз иҷрои талаби қонунии корманди политсия дар бораи супурдани силоҳи оташфишон, лавозимоти ҷангӣ, воситаҳои тарканда, моддаҳои оташангез ва дигар маводи хатарнок саркашӣ мекунад;
6) барои барҳам задани кӯшиши ба даст овардани силоҳи оташфишон, воситаи нақлиёт, техникаи махсус ва ҷангие, ки дар ихтиёри политсия мебошад;
7) барои рафъи ҳуҷум ба шаҳрвандон ва кормандоне, ки барои таъмини тартиботи ҷамъиятӣ сафарбар шудаанд, инчунин ба иншооти муҳим ва ҳифзшаванда, биноҳои мақомоти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, ташкилотҳо сарфи назар аз шакли молкият ва ташкилию ҳуқуқӣ, инчунин барои рафъи ҳаракатҳои фаъолонаи шахсоне, ки даъвати оммавии зидди ҳуқуқӣ мекунанд;
8) барои вайрон намудани воситаҳои қулфшаванда, ҳамчунин қисмҳо ва таркибҳое, ки барои ворид шудан ба манзил, бино, ҳуҷра, қитъаҳои маҳал ва воситаҳои нақлиёт монеа эҷод мекунанд;
9) барои боздоштани воситаи нақлиёт бо роҳи вайрон кардани қисми он, агар ҳаракатҳои ронанда ҳаёт ва саломатии шаҳрвандонро зери хатари воқеӣ гузошта, худи ӯ ба талаботи қонунии такрории корманди политсия оид ба боздоштани воситаи нақлиёт итоат накунад;
10) барои безарар гардонидани ҳайвоноте, ки ба ҳаёт ва саломатии шаҳрвандон ё худи корманди политсия таҳдид мекунад;
11) барои тирпаронии огоҳикунанда, додани бонги хатар ё даъват ба ёрӣ бо роҳи тирпаронии ба боло ё самти бехатар.
4. Пеш аз истифодаи силоҳи оташфишон, ба истиснои ҳолатҳои пешбининамудаи Қонуни мазкур, дар бораи нияти истифодаи он шифоҳи ё бо роҳи тиркушодан огоҳӣ дода мешавад.
5. Дар ҳолатҳои зерин силоҳи оташфишон бе огоҳӣ истифода бурда мешавад:
- ҳангоми ҳуҷуми ногаҳонӣ ё мусаллаҳона;
- ҳангоми ҳуҷум бо истифода аз моддаҳои оташангез, техникаи ҷангӣ, воситаҳои нақлиёт, дастгоҳҳои парвозкунанда, киштиҳои дарёӣ ва дигар ашёи хатарнок;
- ҳангоми бо силоҳи оташфишон ва ё бо истифода аз воситаи нақлиёт аз маҳбас фирор намудан;
- ҳангоми ҳаракат аз воситаҳои нақлиёт фирор намудани шахсони ба ҳабс гирифташуда;
- барои озод кардани гаравгонҳо.
6. Нисбат ба занон, шахсони нишони аниқи маъюбӣ дошта ва ноболиғон, агар синну соли онҳо бараъло аён бошад, истифода намудани силоҳи оташфишон манъ аст, ба ғайр аз ҳолатҳои аз ҷониби чунин шахсон нишон додани муқобилияти мусаллаҳона, анҷом додани ҳуҷуми гурӯҳӣ ё мусаллаҳона.
Истифода намудани силоҳи оташфишон ҳангоми ҷамъ омадани шумораи зиёди одамон, ки аз ин амал метавонанд шахсони дигар зарар бинанд, манъ аст.
7. Дар ҳама ҳолатҳои истифодаи силоҳи оташфишон корманди политсия вазифадор аст, ки барои таъмини амнияти шаҳрвандони гирду атроф, расонидани ёрии таъҷилии тиббӣ ба зарардидагон, инчунин хабардор намудани хешовандон ва ё намояндагони қонунии онҳо, тадбирҳои зарурӣ андешад.
8. Корманди политсия аз ҳар ҳолати истифодаи силоҳи оташфишон дар давоми 24 соат аз лаҳза ва маҳалли истифодаи он ба сардори бевоситаи худ гузориш медиҳад ва дар ҳолати ҳалок шудани одамон фавран прокурорро огоҳ намояд.
9. Корманди политсия дар рафти иҷрои Вазифаҳои хизматӣ ва риоя кардани талаботҳои истифодаи силоҳ тибқи Қонуни мазкур ба ҷавобгарӣ кашида намешавад.

Моддаи 39. Кафолати амнияти шахсии корманди мусаллаҳи политсия
1. Корманди политсия агар чунин шуморад, ки дар вазъияти баамаломада мумкин аст асосҳои истифодабарии силоҳи оташфишон, ки дар моддаи 38 Қонуни мазкур пешбинӣ шудаанд, ба миён оянд, ҳуқуқи намудор ва омода намудани силоҳи оташфишонро дорад.
2. Кӯшиши шахси дастгиршаванда, ки дар даст силоҳи оташфишон, сард ё предмет дошта, бо он ба саломатӣ зарар расонида метавонад, ҳангоми наздик шудан ба корманди политсия ё кӯ тоҳ намудани масофаи аз ҷониби корманди ӯ муқаррарнамуда, ҳамчунин кӯшиши даст расонидан ба силоҳи корманди политсия ё анҷом додани ҳаракатҳои ногаҳонӣ ва дигар ҳаракатҳои хавфнок, инчунин бе дастури корманди политсия аз либосҳои худ кӯшиши гирифтани кадом чизеро дорад, ин амалҳоро корманди политсия метавонад ҳамчун таҳдиди зӯроварӣ ва хатари воқеӣ барои ҳаёт ва саломатӣ арзёбӣ намояд ва ҳуқуқ дорад мутобиқи Қонуни мазкур силоҳи оташфишонро истифода барад.


Шарҳи Шумо

Security code
Азнавсози



Муҳтарам аъзои Маҷлиси миллӣ ва вакилони Маҷлиси намояндагон! Ҳамватанони азиз! Соли 2018 бо рӯйдодҳои ниҳоят муҳимму хотирмони худ барои мардуми шарифи Тоҷикистон ва давлати соҳибистиқлоли тоҷикон соли воқеан таърихӣ буд. Бисту дуюми марти соли ҷорӣ дар Рӯзи байналмилалии захираҳои об татбиқи ташаббуси чоруми ҷаҳонии мо дар соҳаи об - «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028» бо иштироки Роҳбари давлат дар Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид расман оғоз гардид. Дар шароити тағйирёбии иқлим, ки масъалаи ҳифзи манбаъҳо ва захираҳои оби тозаи ошомиданӣ ба яке аз мушкилоти асосии мардуми сайёра табдил ёфтааст, Тоҷикистон дар ин самт ҳамчун кишвари ташаббускор ва пешсаф дар арсаи ҷаҳонӣ эътироф гардидааст. Ба кор андохтани агрегати якуми нерӯгоҳи барқи обии “Роғун”, яъне иншооти тақдирсози аср ва ояндаи дурахшони Тоҷикистон, ки ....>>>

Qonuno

© 2019 Сомонаи расмии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Истифодаи маълумотҳои сомонаи расмии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо нишон додани суроғаи сомона http://vkd.tj иҷозат дода мешавад
Яндекс.Метрика